Ana sayfa Genel Çocuk Gelişiminde Baba Rolünün Önemi

Çocuk Gelişiminde Baba Rolünün Önemi

206

Bu içerik, Klinik Psikolog Öznur Büber tarafından hazırlanmıştır.

Bağlanma figürü birincil olarak bakım veren anne ile başlamasının yanı sıra ilk bağlanma da anne kadar baba da önemli bir figürdür ve bebek iki ebeveynine de bağlanma yaşar. Bebekler ilk bakım vereninden farklı olarak bir veya birkaç figüre daha bağlanabilirler
(Ainsworth, 1974). Bebekler beslenme için daha çok anneyi tercih etseler de kendilerine sıcak sevgi dolu davranan ve ihtiyaçlarını karşılayan başka birileri olduğunda bunu da fark etme
eğiliminde olurlar. Bebeklerin bakım ve ihtiyaçlarında babaların aktif rol alması bebekteki bağlanma modelini olumlu olarak etkilediği birçok çalışma tarafından saptanmıştır. Yeni
doğmuş bebek aile içinde ihtiyaçlarının karşılandığını sevildiğini hissettikçe güvenli bağlanma yaşayacak ve kişilik şemaları oluşmaya başlayacaktır. Yapılan çalışma sonuçlarına
göre güvenli bağlanma modelinde olan bebeğin zihinsel becerilerini ve gelişimini, kişilik algısını, ilişki kurma performansını, empati geliştirme becerisini ve sosyal ortamında
karşılaşacağı pek çok aktivitede aktif rol almasını etkilediği görülmektedir. Bebek ve baba bağlanmasında bebeğin her iki ebeveyni ile olan ilişkisi içinde önemli olduğu ortaya
konmuştur. Bebek ve baba bağlanmasındaki bağlanma şekli ve ilişki örüntüsü bebeğin anne ile olan bağlanma şekline göre değişebilmektedir. Bebeğin bakım sürecinde hem anne hem
baba aktif rol alıyorsa bebek hem annesine hem babasına güvenli bağlanma geliştirmesi beklenen bir durumdur. Bunun oluşmasına bebeğin çevreyi gözlemlemesi de etki etmektedir.
Baba, anneden farklı bir kişidir. Bebek bunu kokudan, ses tonundan, giyiminden gibi birçok faktörden anlar. Bu farkları anlayan bebek, dolayısıyla anne ve babasının da farklı kişi
olduklarına anlar. Bu durumda bebek anne veya babasından uzak kaldığında da farklı bir güven ve sevgi kaynağının yanında olduğunu bilir. Bunu bildiği için güvende hisseder ve
rahat olur. Bu araştırmalar doğrultusunda bebek ile baba arasında kurulan sıcak ve güvenli ilişkinin bebeğin başka bir yabancı ile kuracağı ilişkide daha rahat olacağı görülmektedir.
Olumlu duygu hissetmesi yüksek, sosyal ilişkilerinde aktif olan çocukların babaları ile ilişkisini incelediğinde; baba çocuk arasındaki iletişimin çocuğun tüm gelişim basamaklarını
destekler nitelikte olduğunu bulmuştur. Babanın çocuğa bakım vermesi ve onun aktivitelerinde etkin rol alması, çocuğun sosyal ilişkilerinde daha yapıcı ve iş birliğine açık olduğu, sosyal ilişkilerinde güçlü olduğunu desteklemektedir.
Çocukluğunda ihtiyaçlarının babaları tarafından karşılandığında, istediklerinde babalarına ulaşabilen ve babalarını çocukluğunda ilgili olarak hatırlayan gençlerin şimdi öznel iyi oluşlarının yüksek olduğu, değerli olduklarına dair inançları ve diğerleri ile ilişkilerindedaha uyumlu oldukları görülmektedir. Babası ile arasında duygusal sıcak bir bağ olduğunu hisseden kişilerin yaşam doyumlarının ve günlük hayatta hissettikleri mutluluk düzeylerinin
yüksek olduğunu bulgulamıştır. Yapılan pek çok çalışmada görüldüğü gibi çocukların hayatında fiziksel, duygusal, bilişsel gelişimlerinde babanın varlığı oldukça önemlidir.

Kaynakça:
Ainsworth, M. D. S. (1974). Citation for the G. Stanley Hall Award to John Bowlby.
Unpublished manuscript.

Bir önceki yazımız olan Çocuk ve Gençlerde Depresyon başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here