Ana sayfa Genel İlişkilerde Çatışmayı Tetikleyen 10 Bilişsel Çarpıtma

İlişkilerde Çatışmayı Tetikleyen 10 Bilişsel Çarpıtma

97

Hep ya da Hiç Biçiminde (Ya Hep Ya Hiç Tarzı) Düşünme

Çatışma yaşadığınız kişiye ilişkin düşünceleriniz ya siyah ya da beyazdan oluşur. Ara renkler hiç yoktur. Eğer karşınızdaki kişi sizi rahatsız eden bir davranışı aslında çoğunlukla yapmıyor ama bazen yapıyorsa dahi; o zaten hep böyle yapıyordur, onunla birlikte olmanın hiçbir anlamı yoktur hatta ayrılmalısınızdır. 

Aşırı Genelleme

Kendinize o hep böyle olacak dersiniz. Mevcut sorunu hiç bitmeyen hayal kırıklığı, çatışma ve yenilgi örüntüsü olarak görürsünüz.

Zihinsel Filtreleme

Burada karşınızdaki kişinin yaptığı ya da söylediği tüm olumsuz şeylerin üzerinde durarak listelersiniz, iyi özelliklerini görmezden gelirsiniz. 

Olumluyu Yok Saymak

Kavgalı olduğunuz biri olumlu bir şey yaparsa, sizi manipüle etmeye çalıştığını söylersiniz. İyi özelliklerini ya da davranışlarını önemsememekte ısrar edersiniz. 

Zihin Okuma

Karşınızdaki kişinin sizin hakkınızda ne düşündüğünü ve nasıl hissettiğini bildiğinizi varsayarsınız. Örneğin, sizin zeki olduğunuzu düşünmüyordur, gözleri size takılmışken kesin sizin kilolarınızla ne kadar kötü göründüğünüzü düşünüyordur. 

Falcılık

Kendinize anlaşamadığınız kişinin asla değişmeyeceğini söylersiniz. Ayrıca kendinize durumun umutsuz olduğunu ve karşınızdaki kişinin size ne olursa olsun gelecekte de bu şekilde davranmaya devam edeceğini söylersiniz.

Büyütme ya da Küçültme

Bir tartışma sırasında hiç düşünmeden “Ne kadar aptalsın” deyiverirsiniz. Diğer kişinin hatalarını büyük, olumlu özelliklerini küçük görürsünüz. 

-Meli – malı İfadeleri

“Böyle hissetmeye hiç hakkın yok” ya da “Böyle söylememelisin. Bu hiç adil değil!” gibi kendinize diğer insanların o şekilde hissedip davranmamaları gerektiğini, sizin istediğiniz gibi olmaları gerektiğini söylersiniz.

Etiketleme

“O aptalın teki” ya da “Tam bir pislik!” gibi ifadelerle etiketlersiniz ve hiçbir iyi özelliği yokmuş gibi, bütün özelliklerini olumsuz görürsünüz.

Suçlama

Sorunun gerçek nedenini bulmak yerine kimin suçu olduğuna bakarsınız. Örneğin eşinize “Hepsi senin suçun dersiniz”. Sonra öfkelenirsiniz, bıkkın ve gücenmiş hissedersiniz.  Burada iki örüntü mevcuttur. İlki başkalarını suçlama; karşınızdaki kişiyi suçlarsınız ve sorundaki kendi rolünüzü inkar edersiniz. Diğeri de kendini suçlama; tamamen sizin hatanız olmasa da sorun için kendinizi suçlarsınız ve kendiniz suçlu ve değersiz hissedersiniz. 

 

 

Kaynakca

  • Burns, D. (2019).Birlikte Iyi Hissetmek, İstanbul: Psikonet

Bir önceki yazımız olan Yalancının Beden Dili başlıklı makalemizde beden dili ve yalan hakkında bilgiler verilmektedir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here