Depresyon ile Distimi Arasındaki Fark Nedir?

Bu içerik, Klinik Psikolog Pelin Bingöl tarafından hazırlanmıştır.

Depresyon artık hemen hemen herkesin, her gün yaşayabileceği bir şeymiş gibi görünmektedir. Ancak depresyon kesinlikle büyük bir ciddiyet ve tedavi gerektiren bir rahatsızlıktır. Bir duygudurum bozukluğu olan depresyon duygusal, zihinsel, bedensel ve motivasyonel etkileri olan psikiyatrik bir bozukluktur.

Depresyon tanısını koymak için en az 5 kriteri sağlaması gerekmektedir. Depresyon tanısı için en az
15 gün boyunca bu 5 belirtinin sürmesi gereklidir.
1-Depresif duygudurum (umutsuzluk, çaresizlik, kötümser düşünce gibi)
2-Anhedoni (ilgi ve istek azalması)
3-İştah azalması ya da artması
4-Uyku azalması ya da artması
5-Psikomotor yavaşlama ya da ajitasyon (aşırı hareket)
6-Enerji azalması, yorgunluk
7-Suçluluk, değersizlik hissi
8-Konsantrasyon güçlüğü
9- İntihar eğilimi
! 1. ya da 2.kriter tanı için mutlaka bulunmalıdır.

Majör depresif bozukluk (depresyon) dönemsel (epizodik) bir bozukluktur. Başka bir ifadeyle majör
depresif bozukluk tekrarlama eğilimindedir. Bu bozukluğu yaşayanların 2/3’ü hayatları boyunca
birden fazla epizod deneyimledikleri bilinen bir gerçektir. Tedavi edilmeyen epizod 5 ay ya da daha
uzun sürebilmektedir. Aynı zamanda her yeni epizod, diğer epizodun görülme sıklığını %16’ı
arttırmaktadır. Kısaca tedavi edilmeyen epizod bir diğer epizod için risk teşkil etmektedir. O
nedenle ilk atağın fark edilmesi oldukça önem taşımaktadır.

Depresyon Neden Tedavi Edilmelidir ?
• Kronikleşebilir
• Özkıyım (intihar) riski yüksektir.
• Dünyada iş göremezliğin önde gelen nedenlerinden biridir.

• Sağlık problemleriyle ilişkisi bulunmaktadır. Özellikle kalp-damar hastalıklarının
başlamasındaki artışla %90 ilişkili olduğu bilinmektedir. Her iki rahatsızlığında stres ile
ilişkisi bulunmaktadır.
• İş, okul, kişilerarası işlevselliği bozmaktadır. (belirtilerin şiddeti farklılık
gösterebilmektedir.)

Medikal Durumlardan Ayırt Edilmesi Önemlidir!
Depresyonunu medikal durumlardan ayırt edilmesi zor ve önemlidir. Kanser, diyabet, hipo – hiper
tiroid, MS, parkinson hastalığında depresyona benzer belirtiler vardır.
Steroid kullanmı, alkol, madde, uyuşturucu ve ilaç yoksunluğunda da depresif belirtiler ortaya
çıkabilmektedir.
Ayrıca yas tutma; sürecinin depresyona benzer belirtileri vardır. Depresyonda kişinin yetersizliği,
başarısızlığı, hasar gören yitirilen şey kendilik hissi yasta ise kayıp dışarıdan bir kişidir.

Yaygınlık
Depresyon psikiyatrik bozukluklar arasında en yaygın olanlarından biridir.
Genç yetişkinlik ve ergenlik dönemi başlangıç yaşı olarak düşünülse de, dikkatli bir inceleme
yapıldığında başlangıcın erken çocukluk dönemine kadar uzanabileceği dikkat çekmektedir.
İnsanların en az %16’sı yaşamlarının bir dönemlerinde depresyon kriterlerini karşılamaktadır.
Kadınlarda 2 kat daha yaygındır. (biyolojik (hormonal) / çevresel etkenler (kadınlara yüklenen
roller)
Yoksul olanlarda, olmayanlara göre 3 kat daha fazla görülmektedir.
Kültürler arasında depresyonun görülme sıklığı bakımından farklılıklar vardır. (Çin ve İzlanda da
daha az) Bu durumu gelenek göreneklerle açıklayan çalışmalar bulunmaktadır.
Depresyonun görülme belirtileri yaşam boyunca değişebilmektedir.
Çocuklarda ve yaşlılarda görünen belirtiler farklılıklar göstermektedir. Çocuklarda ağrı, mide
bulantısı, baş ağrısı, kusma gibi belirtiler görülürken yaşlılarda bellek problemleri, konsantrasyon
güçlüğü daha sık görülen belirtiler arasındadır.

DİSTİMİ
Günün büyük bir bölümünün yarısından fazla, en az 2 yıllık süre çökkün duygu durumun görülmesi
(çocuk ve ergenlerde 1 yıl)
Depresyonun kronikleşmiş hali, en az 2 yıl sürmektedir.
Aşağıdakilerden en az 2’sinin varlığı tanı için gereklidir.
-İştahta azalma ya da aşırı yeme
-Çok fazla ya da az uyuma
-Düşük enerji
-Odaklanma veya karar almada güçlükler
-Umutsuzluk duyguları
!Bu semptomların görülmediği 2 aydan daha uzun bir süre almamıştır. İyilik hali 2 ayı
geçmeyecektir.
!Yaygın görülen fakat tanısı az konulan bir klinik bozukluktur. Bunun sebebi bu bozukluğun
insanlar tarafından mizaç olarak algılanmasıdır. Distimik bozukluğu olan biri ‘’ben kendimi bildim
bileli depresifim’’ diye tanımlayabilmektedir.

DİSTİMİ & DEPRESYONUN AYIRT EDİLMESİ

Her bozuklukta da benzer belirti kümeleri taşımaları ve birlikte görülme oranlarının yüksek olması
(kimi kaynaklarda %80 oranında olduğu belirtilmektedir) sebebiyle benzeşmektedirler.

1-Distimik bozuklukta depresif bozukluktan farklı olarak epizodik değildir. Kronik ve süreklidir.
2-Belirtiler ayrıca depresyona kıyasla daha hafif düzeydedir ve bu anlamda işlevsellik daha az
etkilenir. (Normal bir insana göre işlevsellik bozuktur ancak depresyona oranla daha az bozuktur)
3-Distimik bozuklukta bilişsel, majör depresif bozuklukta ise bedensel belirtiler daha ön plandadır.

 DİSTİMİK        
En az 2 yıl boyunca sürer.

Depresif duygudurumuna 2 belirti daha eşlik
etmektedir.

Daha çok bilişsel belirtileri daha yoğun
görürler.

DEPRESİF

En az 2 hafta boyunca sürer.

Çökkün/Depresif duygudurumu veya zevk
kaybına 4 belirti daha eşlik etmektedir.

Daha çok bedensel belirtileri daha yoğun
görülür. (uyku ve iştahta bozulmalar gibi)

Bir önceki yazımız olan Özel Gereksinimli Kardeşe Sahip Olmak başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.