Bu içerik, Klinik Psikolog Pelin Bingöl tarafından hazırlanmıştır.
Erkeğin, partnerin veya her ikisinin de boşalmayı arzulamadığı andan önce kontrol dışı boşalmasıdır. Erken boşalmada önemli olan süre değil, boşalma refleksi üzerinde istemli denetimin
olmamasıdır. Kısaca kişi boşalma refleksini kontrol edememektedir. Bu sebeple ‘’erken boşalma’’
yerine; ‘’denetimsiz boşalma’’ teriminin kullanılması daha doğru olacaktır.
DSM V TANI ÖLÇÜTLERİ
A. Eşli cinsel etkinlik sırasında, sürekli ya da yineleyici olarak, vajinaya girdikten sonra yaklaşık bir dakika içinde ve kişinin istediğinden önce boşalma örüntüsü.
Not : erken boşalma tanısı, vajinayı kapsamayan cinsel etkinliklerde bulunan kişilerle de konabilse de, bu tür etkinlikler için özgül süre ölçütü belirlenmemiştir.
B. A tanı ölçütündeki belirtiler, en az, yaklaşık 6 aydır sürmektedir ve her cinsel etkinlikte ya da neredeyse her cinsel etkinlikte (yaklaşık %75-%100’ünde) (belirli durumlarda ya da yaygım ise her durumda) olmalıdır.
C. A tanı ölçütündeki belirtiler, kişide, klinik açıdan belirgin bir sıkıntıya neden olur.
D. Bu cinsel işlev bozukluğu, cinsel kökeni olmayan bir ruhsal bozuklukla daha iyi açıklanamaz ya da ağır bir ilişki bozukluğundan ya da gerginlik yaratıcı önemli başka etkinliklerden kaynaklanmamaktadır ve bir maddeye/ilaca ya da başka bir sağlık durumuna bağlanamaz.
TİPLERİ
Yaşam Boyu: Bu bozukluk kişi cinsel açıdan etkin olduğundan beri vardır. (Primer)
Edinsel: Bu bozukluk oldukça olağan bir cinsel işlevsellik evresinden sonra başlamıştır. (Sekonder)
Yaygın: Belirli uyarımlar, durumlar ya da eşlerle sınırlı değildir.
Durumsal: Yalnızca belirli tür uyarımlar, durumlar ya da eşlerle ortaya çıkar.
YAYGINLIK
Erkeklerin %20-40’ında görülmektedir. Ancak şikayeti bulunan kişilerden yalnızca %15’inin tedaviye başvurduğu saptanmıştır. Utanma ve gerek görmeme hali bu durumun sebepleri arasındadır. Çünkü bu durumun erkeğe bir zararı yok gibi bir algı mevcuttur oysaki haz duygusunun artması için ilişkiye daha uzun süreli devam etmek gerekmektedir. Bu durumun yanı sıra pek çok kişi kültürel sebepler nedeniyle şikayetini dile getirememektedir. Örneğin bir kadın ‘’Kocam erken boşalıyor ve zevk alamıyorum’’ tarzında şikayetini kültürel sebeplerle paylaşamıyor.
OLUŞ NEDENLERİ
-PSİKOSOSYAL NEDENLER
❖ Cinsellik hakkında bilginin ve tecrübenin yetersiz olması
❖ Seyrek cinsel ilişkide bulunma (Cinsel ilişkiye bir özlemle yaklaşmaya neden olduğu için)
❖ Cinsellikle ilgili yanlış inanışlar (Mitler)
❖ Suçluluk ve günahkarlık düşünceleri – Katı dini inanış (Bu durumda cinsellikten zevk alma
kısmı yerine fiziksel ihtiyaç giderme kısmı daha çok devreye girecek ve bu durumda denetimsiz
boşalmaya yol açacaktır.)
❖ Hastalık bulaşma korkusu
❖ Hamile bırakma endişesi
❖ Cinsel isteksizlik
❖ Travmatik cinsel deneyim yaşamış olma
❖ Kişiler cinsel ilişkileri daha uzun süreli ve rahat ortamlarda yaşarlarsa erken boşalmalarını da
denetleme altına alabilirler. Ancak ilk cinsel deneyimlerini erken yaşta ve uygunsuz ortamlarda
(örneğin para karşılığı kurulan ilişkiler) yaşarlarsa denetimsiz boşalma öğrenilmiş olunacaktır.
❖ Evlilik sorunları
❖ Stres, gerginlik, aşırı heyecan
❖ Kadının isteksizliği
❖ İlişki sırasında eşini memnun etmeye aşırı odaklanma
❖ Sertleşme sorunu yaşayan erkekler; bu kişilerde sertleşmenin kaybı ihtimaline karşı kaygı öyle
yoğundur ki sertlik sağlandıktan sonra hemen, hızlı bir cinsel birleşme yaşanır ve istemli bir
erken boşalma gerçekleşir. Yani erken boşalma, sertliğin kaybına tercih edilmektedir.
-FİZYOLOJİK NEDENLER
❖ Yorgunluk
❖ Çeşitli ilaçların kullanımı
❖ Beslenme
❖ Alkol ve madde kullanımı
❖ Hastalık
TIBBİ HASTALIKLAR
❖ Sempatik sinir sistemi hasarı
❖ Pelvik kırıklar
❖ Prostat büyümesi, üretrit, polisitemi
❖ Diyabet
❖ Kalp ve damar hastalıkları
❖ İdrar yolu hastalıkları
SONUÇLARI
Denetimsiz boşalma erkeğin öz saygısı, cinsel yaşantısı ve ilişkisi üzerinde yıkıcı bir etki yaratabilmektedir. Öfke, yetersizlik, suçluluk, aşağılanma ve utanç hissettikleri duygular
arasındadır.
İŞLEVSEL OLMAYAN TEDAVİ YÖNTEMLERİ
❖ Sarhoş olmak
❖ Birden fazla prezervatif kullanmak, özel geciktiricili prezervatif kullanmak
❖ Cinsel ilişki esnasında cinsel ilişkiden başka bir konuya yoğunlaşmak
❖ Sürekli mastürbasyon yapmak
❖ Uyuşturucu kremler ve jeller
❖ Hormon iğneleri ve hapları
❖ Rastgele kullanılan antidepresan ilaçlar
❖ Viagra benzeri ilaçlar kullanmak
TEDAVİ
❖ Tedavinin merkezine çifti almak ve yaşanılan sorunu çözebilecekleri yönünde teşvik etmek önemlidir.
❖ Cinsel konularla ilgili rahat konuşarak kendilerine model olunmalıdır.
❖ Bu sorunun ne kadar yaygın olduğundan bahsetmek oldukça önemlidir. Çünkü bunu bilmek erkeği rahatlatmaktadır.
❖ Kadınlarında zihninde ‘’kocam yapamıyor’’ şeklinde aşağılayıcı tutumlar varsa bunları ortadan kaldırmak gerekmektedir.
❖ ‘’Cinsellik’’ kavramı ve cinsel anatomi, fizyoloji ve cinsel işlevler konusunda bilgilendirme
❖ Cinsel mitlerin tartışılması ve düzeltilmesi
❖ Kullanılan ilaçların, alkol-madde kullanımının gözden geçirilmesi
❖ Cinsellik anlayışının değiştirilmesi
❖ Uygun kişi, uygun zaman, uygun yer ve ortamın sağlanması
❖ Cinsel birleşme yasağının koyulması
❖ Nefes ve gevşeme egzersizleri
❖ Kegel Egzersizleri (Kasların denetiminin sağlanması)
❖ Fantezi modellemesi (Verilen teknikleri zihinde canlandırma)
❖ Eşsiz/Eşli Mastürbasyon egzersizleri (Denetim için dur-başla egzersizleri)
❖ Duyulara odaklanma egzersizleri I, II. (Aşk oyunları)
❖ Çift Terapisi
❖ Bibliyoterapi – Kitapların kullanımı
❖ Bilişsel çarpıtmalar üzerinde çalışmak
KAYNAKÇA
APA. (2013). Dsm-5 tanı ölçütleri başvuru el kitabı. Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
Bir önceki yazımız olan Psikolojik Yardım Alma Kararını Ne Etkiliyor? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.
