Öz Şefkat

Bu içerik, Klinik Psikolog Öznur Büber tarafından hazırlanmıştır.

Öz şefkat, bireyin zorlayıcı ve yaşamak istemediği duygularını görebilmesi ve bu duyguları olduğu haliyle kabul etmesi, bunun gibi yaşanması tercih edilmeyen zorlayıcı duyguların aslında bir insan olma hali ile ilişkili olduğunu anlaması, bunun
gibi zorlayıcı yaşantılar olduğu anlarda kendisine karşı yapıcı, ılımlı ve kibar olmak olarak tanımlanmaktadır (Neff, 2003). Bununla birlikte öz şefkat, kişinin kendi zorlanmasına karşı hoşgörülü davranması ve zorlayıcı durumdan aslında beslenerek
kendini geliştirmesi, bundan kaçınmaması ve kendisini iyi olması için yeniden sevgiyle beslemek olarak tanımlanan bir kavramdır (Neff, 2003a). Her insan için kendisinin ve kimsenin mükemmel olmadığı her zaman en üst performansta yaşam sürülmeyeceği, zaman zaman herkesin yetersiz kalacağı veya hissedeceği, hatalar yapacağı, bu durumlarda bunu yaşamaya izin verip kendini geliştirmek için bir fırsat olarak görmeyi ifade etmektedir. Öz şefkatli olankişilerin daha mutlu oldukları, yaşam doyumlarının ve motivasyon düzeylerinin daha yüksek olduğu, daha iyi ilişkiler kurdukları ve bedensel sağlıklarının daha
iyi durumda olduğu, daha az kaygı ve depresyon deneyimledikleri pek çok çalışmada görülmüştür. Bu çalışmalar doğrultusunda insanların işlevsel olmayan duygu ve davranışlarını
değiştirebilmenin, öncelikle düşüncelerini ve inançlarını değiştirmekten geçtiği görülmektedir. Bundan dolayı insanların kendilerine ilişkin fikir, inanç ve düşüncelerini
bulmasını ve kendilerini değiştirmede kendisini eğiterek karşılaşılan olumsuz durumlarla daha etkili baş edebilmeleri öğretilebilmektedir.
Öz şefkat gelişimini destekleyici çalışmalar insanların olumsuz düşünce kalıplarını değiştirilmesini kolaylaştırabilecek, kendine yönelik eleştirel düşünceler yerine rasyonel ve öz
şefkatli düşüncelere sahip olabilecek ve kendilerine zarar verme eğilimi azalacaktır.
Öz Şefkat Gelişimini Desteklemek İçin Neler Yapılabilir?
o Düşünme şekillerinin duygusal ve davranışsal problemlere neden olduğunu fark etmek
o Bireylerin olumlu ve olumsuz düşünme şekillerini fark edebilmeleri bunun için duygu ve düşünce günlüğü tutmak
o Bireylerin alternatif düşünceler üretebilmelerinin ne denli önemli olduğunu kavramak
o Bireylerin yaşamlarına dair karşı karşıya kalabilecekleri olumsuz durumları değiştirebilecekleri yöntemleri denemelerine karşı motive hissetmek
o Başarısızlıklar ve yetersizlikler karşısında ortaya çıkan öz-yargılayıcı tutumların fark etmek
o Başarısızlıklar ve yetersizlikler karşısında öz sevecen bir tutum geliştirmek
o Başarısızlıkları ve yetersizlikleri insan olmanın doğal bir parçası olarak görmek
o Doğru nefes alma yöntemlerini ve gevşeme egzersizlerini öğrenmek

o Bilinçli farkındalık (mindfulness) düzeyinin arttırılmak egzersizleri yapmak (mindful yemek yemek, mindful aktivite yapmak, güvenli yer oluşturma egzersizleri yapmak)

Bir önceki yazımız olan Özgüvenli Çocuklar başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.