Bu içerik, Klinik Psikolog Öznur Büber tarafından hazırlanmıştır.
Televizyon, internet, sosyal medya ve bilgisayar oyunları araçları çocukların yaşlarına göre bilinçli bir şekilde kullanıldığında (örneğin, 2 yaşın altındaki çocukların TV ve bilgisayar
izlemesi tavsiye edilmemektedir) çocuk gelişimine önemli katkıları bulunabilmektedir. Ancak, günümüzde çocuklar şiddet içeren, yaşlarına uygun olmayan birçok oyun ve program
izleyebilmektedirler. Pek çok basın yayınında yaralılar, ölüler, şiddet içerikli fotoğraflar sınırsızca yayınlanmaktadır. Bu olumsuz içerikli görüntüleri çocuklar gördüğünde beynin yapısı gereği uzun bir zaman unutmaktadır. Çocuklar bunları bilinç dışında yıllarca hatırlamakta ve olumsuz etkileri ise günlük hayatlarına yansımaktadır. Yapılan bilimsel araştırmalar da şiddet içerikli bilgisayar oyunlarının, TV programlarının, internet ve basında yayınlanan haberlerin çocukların duygusal ve davranışsal sorunlar yaşamasına sebep olduğunu ortaya çıkarmıştır. Çocukların bilişsel ve duygusal olarak hazır olmadan bu şiddet içeren görüntülerden korumak onların gelişimleri için oldukça
önemlidir.
Ebeveynler Neler Yapabilir?
o Sosyal medya hesapları olan çocukların neleri izlediği düzenli olarak takip edilmelidir.Ayrıca, çocukların ağabey/ablalarının, anne-babalarının hesaplarına erişimi varsa buradaki bilgilere de dikkat edilmelidir. Güvenlik ayarları devreye sokulmalıdır.
o Çocukların yanında onları korku ve kaygı hissedecekleri konuşmalardan uzak durulmalıdır. Çocuklar çevrelerindeki konuşmaları dinlemiyormuş gibi görünseler de dinlemekte ve kendilerine göre çok değişik yorumlar yapabilmektedirler. Örneğin, tekrar tekrar izledikleri olayların kendi ailelerinin başına gelebileceğini düşünüp kaygı duyabilmekte ve kendilerine göre korku dolu fikirler üretebilmektedirler. Bu nedenle,
yetişkinler olarak çocukların duyduklarını ve gördüklerini ne şekilde yorumladıklarını anlamamız çok önemlidir.
o Şiddet içerikli olayları herhangi bir şekilde izlemişlerse, bu olaylar hakkındaki duygu ve düşünceleri sorulmalı; zorlamadan konuşmaya teşvik edilmelidirler. Çocuklarla
sohbet saatleri genellikle yemekte, uykudan önce gibi dikkatlerinin başka aktivitelerle (TV, oyuncak, vs.) meşgul olmadığı anlarda olmalıdır.
o Yetişkinler çocuklarına açıklamalar yaparken soyut kavramlardan olabildiğince kaçınmalı, basit ve anlaşılır ifadeler kullanmalıdır.
o Çocuklar olaylardan etkilendiklerini sözel olarak anlatamayabilirler. Ebeveynler çocuklarının davranışlarına, oyunlarına dikkat ederek bu olaylara nasıl anlam verdiklerini öğrenmeye çalışabilirler.
o Çocuklar duygu ve düşüncelerini en rahat oyunlarda ifade edebildiklerinden, onlara mümkün olduğunca oyun ortamları sağlanmalıdır. Bu oyunlarda ebeveynler çocuğu yönlendirmemen ve onun istediği doğrultuda oyuna katılarak, endişelerini anlamaya
çalışmalıdırlar.
o Çocuklar endişe duydukları konuları açtıklarında ebeveynler konuşmaktan çekinmemeli; önce çocuğun duygu ve düşüncelerini öğrenmeli, sonra gerekli açıklamaları ve düzeltmeleri yapmalıdır. Açıklamalar mümkün olduğunca güven verici olmasına dikkat edilmelidir.
o Çocuklara her zaman akıllarına gelen soruları ebeveynlerine sorabilecekleri ve endişelerini paylaşabilecekleri belirtilmelidir. Çocuklara güven uyandıracak,
sakinleştirici olacak ve yaşlarına uygun cümleler kurulduğuna dikkat edilmelidir.
o Mümkün olduğunca çocuğun yaşantısındaki rutinler (yemek, yatak saati, vs.) aksatılmamalıdır.
Bir önceki yazımız olan Öz Şefkat başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.
