Bu içerik, Klinik Psikolog Pelin Bingöl tarafından hazırlanmıştır.
• Görme Engeli
• İşitme Engeli
• Fenilketonüri
• Hidrosefali
• Mikrosefali
• Spina Bifida
• Hiperaktivite (istisna giderek artmaktadır)
• Ve diğer sendromlar
GÖRME ENGELİ
Görme Bozukluğunun Sebepleri:
1-Kalıtımsal (akraba evliliği)
2-Zarar Görme (doğum öncesi görme sinirlerinin etkilenmesi veya prematüre bebeklere uygulanan
yanlış uygulama görme engeline yol açabilir. Kuvözdeki ışığın ayarlanamaması kalıcı hasarlara
sebep olabilmektedir)
3-Enfeksiyonlar (gözde oluşan tümörler vs.)
4-Göze Yabancı Maddenin Girmesi
5-Beslenme Yetersizlikleri
6-Hamilelik Sırasında Meydana Gelebilecek Hastalıklar
7-Prematüre Doğan Bebeğe Yaşatma İçin Verilen Oksijen Miktarının Ayarlanamaması
8-Ağ Tabaka ve Göz Siniri Problemleri
9-Göz Kası Problemleri
Görme Engellilerde Ek Problemler
Motor Gelişim Geriliği
Konuşma Gecikmeleri
Zihinsel Gerilikler
Sosyal Girişkenlik Eksiklikleri (sosyal destek ile bu durum çözüme kavuşturulmaktadır)
!! Görme ışığı az olan çocuklar erken dönemde bazı hareketler geliştirmektedirler. Bunlar baş
sallama gibi sterotip davranışlardır. Bu davranışlar kimi zaman otizm ile karıştırılabilmektedir. Bu
noktada doğru inceleme yapılması bu sebeple önem arz etmektedir.
!! Aileler bu durumda çocuğunu çok fazla koruma eğiliminde olabilmektedirler. Bu ailelerin
‘’Aman düşmesin, aman başını bir yere çarpmasın’’ tarzı ifadelerini sık sık duymak mümkündür.
Çocuklarının düşmemesi ya da bir yere çarpmamaları adına evlerini de buna uygun olarak
düzenlemektedirler. Ancak bu müdahale çocuğun etrafını keşfetmesine olanak tanımamaktadır.
Elbette gerekli bazı düzenlemeler yapılmalı ancak çocuğu günlük risklere hazırlıklı olması gerektiği
unutulmamalıdır. Tüm bu durumlar göz önüne alınarak erken müdahale ile bu bireylere bağımsız
hareket etme becerisi kazandırılmaya çalışılmaktadır.
İŞİTME ENGELİ
Çeşitli seviyelerde işitme kaybı
Bireylere mutlak erken dönemde kulak cihazı takılmalı ve duyduğu sesleri anlamasına yardımcı
olunacak bir eğitim verilmelidir.
Erken dönemden itibaren ayrı okullarda eğitim almaktadırlar. Ayrı bir eğitim almaları gerektiği için
kaynaştırmadan biraz daha uzak bir grup olduklarını söylemek mümkündür.
Kendi işaret sistemlerini-okullarda yasak olduğu halde-geliştirmektedirler.
FENİLKETONÜRİ
Genetik bir bozukluktur.
Fenilalalin maddesinin karaciğerde birikmesi sonucu beyinde hasar oluşmaktadır.
Ancak yeni doğan bebeklerin topuğundan kan alınmakta ve o an bu durum fark edilir ise
engellenerek kişinin sorunsuz bir hayat yaşaması sağlanmaktadır.
Erken dönemde fark edilmeyen kişiler ömür boyu özel bir diyet uygulaması gerekmektedir.
HİDROSEFALİ
Bir tıkanıklık sonucu beyin omurilik sıvısının beyni çevreleyen dokularda birikmesi durumudur.
Tedavi edilmesi ise baş büyümesi görülmektedir. Vücuduna oranla kafası büyük olanların çoğunda
gelişimsel geriliklerde ortaya çıkmaktadır.
Bahsi geçen sıvının düzenli bir şekilde boşaltılması için şans takma uygulamaları yapılmaktadır.
Zihinsel gelişim durum geç fark edilir ise daha fazla erken fark edilir ise de daha az etkilenmektedir.
Kısaca bireyler bu durumdan çeşitli seviyelerde etkilenmektedir.
MİKROSEFALİ
Kafa tasının büyümemesi, çok küçük kalmasıdır. Bireyin vücuduna göre kafası daha küçüktür.
Kafa tasının küçük oluşu beynin gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir. Başka bir ifadeyle zihin
hasarına sebep olmaktadır.
SPİNA BİFİDA
Hamileliğin erken dönemlerinde omurgada bir yetersizlik oluşmaktadır. Omurilikte meydana gelen
hasar sonucu bir kese oluşmaktadır. Bu durum çocuk anne karnındayken fark edilmekte ve ameliyat
edilmektedir.
Omuriliğin alt kısmı, bacaklar ve duyuyu kontrol eden sinirlerin gelişiminde yetersizlik meydana
gelmektedir.
HİPERAKTİVİTE
Nörolojik sebeplere bağlı olarak görülen;
-Aşırı hareketlilik
-Dikkat eksikliği durumudur (bazı bireylerde eşlik etmektedir)
SON SÖZ…
Kişinin öğrenme özellikleri ve güçlük yaşadığı alanlara bakılarak bireysel eğitim programı ve diğer
rehabilitasyon hizmetleri planlanır ve yürütülür.
Her bir engel için gelişimsel seviyelerde karşılaşılacak zorlukları öngörmek önemlidir.
Özel eğitim hizmetlerinde tanı önemli değildir. Tanıdan bağımsız olarak sosyal gelişim ve
psikolojik gelişim çerçevelerinde birey nasıl ilerliyor eğitimciler için asıl önemli nokta bu
kısımlardır.
Bir önceki yazımız olan Şizofrenide Negatif Belirtiler başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.
