Ana sayfa Genel Psikolojik Yıldırma: Mobbing

Psikolojik Yıldırma: Mobbing

54
mobbing
https://www.pexels.com/photo/man-wearing-white-dress-shirt-with-black-necktie-1608113/
Bu içerik, Klinik Psikolog Esra Sarıçamlık tarafından hazırlanmıştır.

1980’li yıllarda literatüre giren mobbing kavramı, diğer adı yıldırıcılık olan iş yerinde uygulanan şiddettir. Mobbing kavramı “mob” kökünden gelmektedir. Bu da İngilizcede yasal olmayan biçimde şiddet uygulayan kalabalık veya çetelere denir. Mobbing ise psikolojik şiddet, topluca saldırma, rahatsız etme veya sıkıntı verme anlamına gelmektedir.  Türkçe’de ise bu kavram “zorbalık, psikolojik taciz ya da yıldırma” sözcükleriyle adlandırılır. Mobbing, hiyerarşik yapılanma olan gruplarda ve kontrolün zayıf olduğu örgütlerde, gücü elinde bulunduran kişinin ya da grubun, diğerlerine ruhsal yollar kullanılarak, uzun süreli sistemli baskı uygulaması, duygusal olarak saldırmasıdır. Haksız yere suçlama, saygınlığını zedeleme, küçük düşürme ve doğrudan veya dolaylı şiddet uygulayarak bir kişiyi iş bırakmaya zorlama amaçlı kötü niyetli girişimlerdir. Mobbing genel olarak bunu yapan kişinin psikolojik yapısından, maruz kalan kişinin psikolojik yapısından, çalışılan kurumdan ya da toplumsal değer ve yargılardan kaynaklanabilmektedir.

Gününün büyük çoğunluğunu işyerinde geçiren kişilerin kendisini güvende hissedebilmesi çok önemlidir. Çalışma şartların ağırlaşması, beklentilerin farklı olması, iş tanımının açık olmaması gibi nedenlerden dolayı kişiler iş yerlerinde rahatsız edilmektedir. Bazı meslek gruplarında ise mobbing daha fazla görülmektedir. Türkiye’de hemşirelerle yapılan bir çalışmada mobbing’e maruz kalma oranı %86.5 olduğu belirtilmiştir.

Mobbing denildiğinde ilk akla gelen çoğunlukla patron tarafında uygulanan baskı olarak düşünülmektedir.  Halbuki yönetici ve üst konumdaki kişiler tarafından yapıldığı gibi aynı konumda bulunan kişiler arasında da gerçekleşebilmektedir. Bu kişiler çoğunlukla eşit şartlarda olan ve rekabet halinde olan kişilerdir. Bu psikolojik şiddetin maruz kalma süresi ve sıklığı arttıkça etkileri de orantılı olarak artmaktadır.

Mobbingin Psikolojimize Etkileri

Kişi gün içerisinde maruz kaldığı mobbing sonucunda psikolojik olarak bu durumdan etkilenmeye başlar. Bu etkilenme durumu kişiden kişiye göre değişebilmektedir. Kişilerin psikolojik yapısındaki farklılıklar nedeniyle ortaya çıkan semptomlarda değişebilmektedir. Uyku sorunları, stres, depresyon, anksiyete bozuklukları, konversiyon bozuklukları, psikosomatik hastalıklar görülebilir.

Kişi maruz kaldığı psikolojik şiddet karşısında maddi ve manevi olarak etkilenebilmektedir. Kendisini kötü hisseden kişi çözüm olarak oradan ayrılmaya karar verdiğinde ekonomik olarak etkilenecektir öbür yandan işine devam ettiği taktirde sosyal olarak da etkilenmeye devam edecektir. Bu kişi mağduriyet sonucunda tedirgin hissedecek ve diğer kişilere yönelik bir önyargı geliştirecektir. Zaman zaman çevresindeki kişilerde bu durumdan etkilenmeye başlayacaktır. Böylece mağdur olan kişi her alanda güven duygusunu kaybetmiş olur, korkmaya, utanmaya, çekinmeye başlar. Mutsuz şekilde eve gelen kişi, evde bir şey yapmak istemez. Aile üyelerine yönelik zaman zaman duygusal tepkiler verir. Kişi depresif bir ruh haline girer.

Kişileri maddi ve manevi yönden olumsuz etkileyen mobbing bir psikolojik şiddettir. Çalışanın psikolojisini bozmak yoluyla yıldırmaya ve iş yerinden uzaklaşmasına neden olmaktadır.

Mobbinge Uğrarsak…

Bu durumda kişilerin yapacağı bazı şeyler vardır. Öncelikle uygulanan psikolojik şiddetin farkına varmak, bunu kimin ve ne amacıyla yaptığını bilmek olabilecek diğer olumsuz davranışların önlenmesini sağlar. Kişinin kurban zihniyetinden çıkması olayları karşısında olup biteni anlamasını hızlandırır, kontrolün kendisinde olduğunu inanmak kişiye güç verecektir.  Aile ve arkadaş ortamından uzaklaşmak mağdur için içinden çıkılmaz bir hal duygusu yaşatacağından bu dönemde sosyal ilişkilerine daha çok destek almaya ihtiyaç vardır. Ayrıca onu anlayacak bir terapist ile iş birliği içinde bu süreçte destek alması kişinin bu duygu durumundan çıkmasını kolaylaştıracak şeyler arasındadır.

 

Kaynakça

Hilal, Ö., Elif, D. E., Nazenin, İ., Aynur, M., & FAİKOĞLU, R. (2015). Mobbing (psikolojik yıldırma), örgüt üzerindeki etkileri ve çözüm önerileri. Sağlık Akademisyenleri Dergisi2(1), 27-33.

 

Bir önceki yazımız olan BDT'nin Babası: Aaron Beck başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here