Ana sayfa Genel Psikopati mi Antisosyal Kişilik Bozukluğu mu?

Psikopati mi Antisosyal Kişilik Bozukluğu mu?

312

Antisosyal kişilik bozukluğu (AKB), DSM’de yer alan kişilik bozukluklarından biridir. Bu bozukluğa sahip kişilerin ahlak anlayışlarında ciddi bir eksiklik bulunur. Bu tanıyı alabilmesi için kişinin aşağıdaki kriterlerin en az üçünü karşılaması beklenir: sürekli yasadışı davranışlarda bulunmak, sık sık yalan söylemek, kişisel çıkarları için başkalarını kandırmak, geleceği planlama konusunda dürtüsellik ve eksiklik, sinirli veya saldırgan davranışlar, kendisinin veya başkalarının güvenliği konusunda umursamaz davranmak, sorumsuz davranmak, maddi yükümlülükleri yerine getirememek, pişmanlık göstermemek, başkalarını yaralama, kötü davranma veya çalma konusunda kayıtsızlık… Bütün bu kriterlerin arasında AKB’yi en iyi tanımlayan özellikler bu tanıyı almış kişilerin duyarsız, istismarcı davranışlar sergileyebilmesi ve empati ile pişmanlık eksikliği göstermesidir.

Psikopati Nedir?

Psikopati kavramı antisosyal kişilik bozukluğundan ayrılmalıdır. Antisosyal bozukluk davranışlara odaklanırken, psikopati kişilik özelliklerini tanımlar. Bu tarz özellikler arasında duyarsızlık, yüzeysel ve sığ duygular, empati yoksunluğu, sorumsuzluk, başkalarına zarar verme konusunda pişmanlık duymama ve istismarcı davranışlar yer alır. Hapishanelerde yapılmış araştırmalar mahkumların yaklaşık %50-75 kadarının antisosyal kişilik bozukluğu kriterlerini karşılarken, yalnızca %15-25’inin psikopati tanısı konacak düzeyde olduğunu göstermektedir. Toplum arasında ise psikopatların oranının %1 civarında olduğu düşünülmektedir.

Psikopati Nasıl Ölçülür?

Robert Hare isimli bir psikolog, psikopatiyi ölçmek için Hare Psikopati Kontrol Listesi adında bir test dizayn etmiştir. Bunun yenilenmiş versiyonu PCL-R adı ile 1991’de yayınlanmıştır. Bu test 20 maddeden oluşmaktadır. Hare, psikopati özellikler gösterenleri diğerlerinden ayırt etmek için 30’u kesme puanı kabul eder. Bu teste dair iki faktör tanımlar: kişilerarası /duygusal faktör ve sosyal açıdan sapan yaşam tarzı faktörü. İlk faktör büyüklenmecilik, patolojik yalan söyleme, manipüle etme, pişmanlık göstermeme, sığ etki, empati yoksunluğu gibi özellikleri içerir. İkinci faktör ise sürekli uyarılma peşinde koşan, amaçsız, dürtüsel, sorumsuz, saldırgan ve suç türlerine karışan nitelikleri barındırır. Yani ilk faktör narsistik ve histriyonik kişilik bozukluklarını da gösterebilir. İkinci faktör ise antisosyal kişilik bozukluğunda yüksektir.

Eğer sizin psikopati puanınızın kaç çıkacağını merak ediyorsanız aşağıda Hare’in geliştirdiği testin İngilizce versiyonunu bulabilirsiniz:

https://www.idrlabs.com/psychopathy/test.php

 

“Psikopatlar sosyal yırtıcılardır ve tüm yırtıcı hayvanlar gibi, beslenme alanları ararlar. Nerede güç, prestij ve para varsa onları da orada bulursunuz.”

– Robert D. Hare

 

 

 

Kaynaklar

Cohen, L. J. (2015). A’dan Z’ye Psikoloji, Say Yayınları:İstanbul

https://www.promisesbehavioralhealth.com/addiction-recovery-blog/psychopathy-vs-antisocial-personality-disorder/

https://www.psychologytoday.com/us/blog/insight-is-2020/201812/difference-between-the-psychopath-and-so-called-sociopath

 

 

Bir önceki yazımız olan Diyet Yapma ve Kilo Vermeye Dair Bilmeniz Gerekenler başlıklı makalemizde beden ideali, fiziksel görüntüyle barışamamak ve kilo takıntısı hakkında bilgiler verilmektedir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here