Ana sayfa Genel Uyurgezerlik Nedir? Nasıl Oluşur?

Uyurgezerlik Nedir? Nasıl Oluşur?

28

Uyurgezerlik, somnambulism olarak da bilinen uyku sırasında yaşanan bir davranış bozukluğudur. Kişi uyku halindeyken birçok hareket sergiler. Ayakta durmak ve uyku halinde gezmek en yaygın olan biçimleridir. Ancak uyurgezerler uyku halindeyken konuşur, bağırır, yemek yer, tuvalete gider. Hatta uyurgezer kişi, sokağa bile çıkabilir. Kişi yatağa geri döndüğünde uyurgezerlik hali son bulur. Sabah kalktığında ise gece olanlara dair bir anısı yoktur.

Uyurgezerlik Ne Zaman ve Neden Olur?

Uyurgezerlik daha çok çocukluk döneminde rastlanan bir durumdur. Ancak yetişkinlerde de görülmektedir.  Genetik faktörler etkilidir. Ek olarak uykusuz kalma veya parçalı uyku da uyurgezerliğe neden olur. Ayrıca travma sonrası stres bozukluğu yaşayan kişilerde de uyurgezerlik olma ihtimali vardır. Ateşli hastalık, ilaç kullanımı, alkol ve maddeler bu duruma neden olan bir diğer faktörlerdir. non-REM uykusu olarak bilinen uykunun en derin kısmında oluşur. Bu kısımda beyin hafızaya yaşananları işlemez. Bu nedenle kişi uyurgezer olduğunu genelde çevresinden öğrenir. Uyurgezerliğin nedeni tam olarak anlaşılmış değildir. Ancak yapılan çalışmalar, genetik faktörlerin etkisini gösteriyor. Özellikle nesilden nesile aktarılan uyurgezerlik durumunda, 20. kromozomdan aktarıldığı ortaya çıkmıştır. Bir başka şekilde açıklamak gerekirse, 20. kromozomunda uyurgezerlik izi olan bir bireyin bunu gelecek nesile aktarma ihtimali tam %50’dir.

Bir Kişinin Uyurgezer Olduğunu Nasıl Anlarız?

Bu durum her zaman gözü kapalı bir şekilde evde dolaşmak değildir. Bazen uyurgezerlerin gözleri açık olur. Bu nedenle kişinin suratınıza baktığını düşünürsünüz. Ancak tepki vermezler veya ağızlarından anlaşılmayan sözler çıkar. Uyurgezerler uyku sırası giyinip süslenebilir, cinsel ilişkide bulunabilirler. Bunun dışında en tehlikeli durum ise kişinin dışarı çıkıp araba sürmeye çalışması gibi durumlardır. Bu durum kişiye zarar vereceğinden önlem almak gereklidir.

Ne Kadar Sürer?

Uyurgezerlik birkaç saniye veya bir saat kadar sürmektedir. Ancak genel olarak 10 dakikadan uzun sürmez. Kişi yatağına döner veya ayaktayken uyanır. Bu da kafa karıştırıcıdır.

En Çok Kimlerde Görülür?

Yapılan bir çalışmada, 2-13 yaş arası çocukların yaklaşık %29’unda uyurgezerliğe rastlanır. Ancak en yüksek oran 10-13 yaş aralığıdır. Yetişkinlerin ise %4’ünde uyurgezerlik vardır. Yapılan meta-analizlerde ise çocukların %5’i, yetişkinlerin ise %1.5’inde görülmüştür.

Kaynaklar

https://www.sleepfoundation.org/parasomnias/sleepwalking

<a href=”https://www.freepik.com/photos/man”>Man photo created by user18526052 – www.freepik.com</a>

https://www.britannica.com/science/sleepwalking

Bir önceki yazımız olan Vücudun Kimyasal Habercileri: Hormonlar Ne İş Yapar? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here