Ana sayfa Genel Borderline (Sınırda) Kişilik Bozukluğunun 4 Alt Tipi

Borderline (Sınırda) Kişilik Bozukluğunun 4 Alt Tipi

355

Borderline kişilik bozukluğu genellikle psikoz ve normal kişilik örgütlenmeleri arasında yer alan ‘sınır’da tariflenir. Adını da ‘sınırda kişilik bozukluğu’ olarak buradan alır. DSM-V’te borderline bozukluğunu tanımlayan dokuz semptom belirtilmiştir ve kişinin bu tanıyı alabilmesi için en az beşini göstermesi gerektiğinden bahsedilmiştir. Ancak borderline tanısı almış kişiler birbirlerinden çok farklı özellikler gösterebilmektedir. Bu yüzden 1996 yılında Theodore Millon borderline bozukluğu 4 alt tipe indirgemeyi önermiştir. Bunlar:

  • Cesaretsiz
  • Huysuz
  • Dürtüsel
  • Kendine zarar veren alt tiplerdir.
  1. Cesaretsiz Alt Tip: Bu alt tipe sahip kişiler genellikle diğerlerine bağımlı görülebilirler ve hatta bağımlı kişilik bozukluğu ile karıştırılmaları kolaydır. Ancak içlerinde sürekli diğerlerine karşı kızgın ve onlar tarafından hayal kırıklığına uğramış bir çocuk barındırırlar. Bu öfkeyi dışarı vurmazlar. Diğerleri tarafından kabul ve onay görmeye aşırı bir arzu duyarlar, ancak gene de kendilerini yetersiz ve eksik görürler. Bu da onları depresyona eğilimli hale getirir. Diğer alt tiplere kıyasla, öfkelerinin sonucunda kendilerine zarar vermeye ve intihara daha meyillidirler.
  2. Dürtüsel Alt Tip: Bu kişiler dışarıya enerjik, karizmatik, heyecanlı bir görüntü yaratırlar. Histerik kişilik bozukluğuna benzer şekilde flörtöz, yüzeysel ve ilgi çekmeye yönelik davranışları vardır. Ancak antisosyal eğilimleri de barındırırlar. Öyle ki; davranışlarının sonuçları ile ilgilenmezler. Sürekli heyecan peşinde koşarlar, ancak kolaylıkla sıkılırlar ve yeni heyecanlar ararlar. İsimden de anlaşılacağı üzere genellikle düşünmeden hareket ederler, sürekli ilgi odağı olma istekleri ve kolayca sıkılmaları, sinirlerini kontrol edememeleri nedeniyle başlarını kolayca belaya sokarlar.
  3. Huysuz Alt Tip: Millon bu üçüncü alt tipi tahmin edilemez, negatif, sabırsız, tahammülsüz ve daima şikayet eden olarak tanımlamıştır. Bu kişiliklerin mutlu edilmeleri zordur. Sürekli gergindirler ve patlamaya hazır bir bomba gibi gezerler. Genellikle inatçı, savunmacı ve hatalarını kabul etmeyen karakterlerdir. Öfkelerini pasif agresif yollarla ifade ederler. Bu sebeple ilişkilerde sorunlar yaşarlar.
  4. Kendine Zarar Veren Alt Tip: Bu tip, kendilerinin en büyük düşmanlarıdır. Her türlü tehlikeli davranışı sergilerler ve hayatları ne zaman düzene girmiş ve iyi gidiyor görünse onu bir şekilde sabote ederler. Bu kişiliklerin en belirgin özellikleri kendilik algılarının stabil olmaması ve bu kendilik algılarını diğerlerinin tepkileri ile yönetmeleridir. Yani kendilerini değerli, rahat ve iyi hissetmeleri için gereken şey diğerlerinden ilgi ve sevgi görmeleridir. Eğer bu istekleri karşılanmazsa kendilerine zarar verme istekleri o kadar yoğun bir hale gelir ki; dikkatsiz araba sürme, madde kullanımı, riskli cinsel davranışlar gibi bir çok alanda kendini gösterebilir.

 

 

 

Kaynak

Millon, T., & Davis, R. O. (1996). Disorders of Personality: DSM-IV and Beyond. John Wiley & Sons

Bir önceki yazımız olan Yalancının Beden Dili başlıklı makalemizde beden dili ve yalan hakkında bilgiler verilmektedir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here