Ana sayfa Genel Kontrolcü Anne-Babalar

Kontrolcü Anne-Babalar

374
https://pixabay.com/tr/vectors/erkek-%C3%A7ocuk-baba-k%C4%B1z-aile-kad%C4%B1n-2025658/

Kontrol kelimesi her zaman kötü bir anlam ifade etmek zorunda değildir. Bir anne, 3 yaşındaki çocuğunun caddeye atlamasını önlemek için onun elini tutabilir bu normaldir, çocuğunun korunma ihtiyacından yola çıkarak gerçekçi bir şekilde ona rehberlik etmiştir. Öte yandan on yıl sonra çocuk karşıdan karşıya nasıl geçmesi gerektiğini öğrendiğinde aynı kontrol döngüsü devam ediyorsa durumda bir sıkıntı var demektir. Bu durum artık gereksiz kontrol haline gelmiştir. Anne babaları tarafından denemeye, araştırmaya, yönetmeye, gözlemlemeye teşvik edilmeyen çocuklar, kendilerini yetersiz ve çaresiz hissetmeye başlarlar. Yani bu evhamlı anne babaların çocukları da büyüdüklerinde evhamlı, endişe dolu bireyler haline gelirler. Onlar kendi işlerini sürdüremedikçe anne babaları da hayatlarını yönetmeye devam eder. Bu durumun altında genellikle anne babanın ihtiyaç duyulmama korkusu yatar. Anne babalar, çocuklarının özgür ve güçlü bireyler haline geldiklerinde kendilerine artık ihtiyaç duymayacaklarına inanıyorlarsa, onların acizliklerini teşvik ederler, bağımsızlıklarını kazanmalarını istemezler. Hatta uç örneklerde evden ayrılıp bağımsızlığını kazanmak isteyen çocuklarını ‘ihanet’ ile suçlarlar.

Anne babalar bu aşırı kontrolü nasıl sağlar?

  1. Doğrudan kontrol: Bazen kontrolcü ebeveynler amaçlarını saklamazlar, çocuklarını doğrudan “Dediğimi yapmazsan bir daha seninle konuşmam” gibi tehditler ile kontrol etmeye çalışırlar. Çoğu durumda parayı bir alet olarak kullanırlar. Yani maddi imkanlarını kullanarak çocuklarını kendilerine bağımlı hale getirmeye çalışırlar.
  2. Çaresiz ve yetersiz muamelesi yaparak kontrol: Kimi zaman ise kontrolcü anne babalar kontrol isteklerini doğrudan söylemezler, bunun yerine çocuklarına kendilerini yetersiz hissettirirler. Çocuklarının her daim yardıma muhtaç olduklarına dair bir imaj yaratırlar.
  3. Yardım rolü ile manipülasyon: Anne babalar bazen de çocuklarını büyütürken onlara bağımsızlıklarını kazandırmaya çalışacaklarına devamlı müdahale edip, ‘ihtiyaçlarını’ karşılamaya devam ederler. Bu görünüşte yardım etmek gibi gözükse de aslında manipüle etme, çocukları istenilen şekilde yönetme amacı taşır.
  4. Suçluluk duygusu yaratarak kontrol: Kontrolcü anne babaların sıklıkla kullandığı bir diğer yöntem suçluluk duygusu yaratmadır. Çocuklarının kötü hissetmelerine neden olacak şekilde “Sen bu tatilde bizim yanımızda gelmek yerine sevgilinle gezersen baban kesin çok üzülür, hastalanır” gibi şeyler söyleyerek, onların davranışlarını yönetmeye devam ederler.

 

 

 

Kaynak

Forward, S. & Buck, C. (2011). Zor Bir Ailede Büyümek, İletişim yayınları

Bir önceki yazımız olan Kararsızlıkla Nasıl Başa Çıkacaksınız? başlıklı makalemizde doğru seçim yapmak, karar verememek ve karar verme güçlüğü hakkında bilgiler verilmektedir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here