Ana sayfa Genel Şema Terapi

Şema Terapi

221
Şema Terapi
https://pixabay.com/tr/illustrations/ruh-sa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-psikoloji-psikiyatri-2313428/

Şema terapi; bilişsel davranışçı terapi, psikanaliz, bağlanma kuramı ve duygu odaklı terapilerin birlikte kullanılmasıyla ortaya çıkan eklektik bir terapi modelidir. Bu yöntem, kişilik bozuklukları başta olmak üzere birçok mental rahatsızlığı düzeltmeyi amaçlar. Özellikle borderline kişilik bozukluğu tedavisinde etkili olduğu görülmektedir.

Şemalar, kişinin dünyayı algılama biçimidir. Şema terapide terapist, danışanın bilinçaltındaki şemaları çıkarır. Daha sonra bu şemaları anlamasında danışana yardımcı olur.

Maladaptif şemalar, kişiye yardımcı olmayan düşünce şekilleridir. Bu nedenle şema terapiye göre bu düşünce kalıpları çocuklukta duygusal ihtiyaçların tam olarak karşılanmamasıyla oluşur. Oluşan bu maladaptif şemalar bireyi hayat boyu etkileme potansiyeline sahiptir. Bunlar, problemli baş etme stratejilerine ve davranışlara sebep olmaktadır.

Şema terapi, danışana duygusal ihtiyaçlarını sağlıklı bir şekilde karşılamayı hedeflemektedir.

Bir çocuğun temel ihtiyaçları nedir?

  • Güvenlik hissiyatı ve güvenli bağlanma
  • Öz benlik ve özerklik duygusu
  • Duygularını özgürce ifade edebilme
  • Oynama ve istediği zaman istediğini yapabilme özgürlüğü
  • Güvenli ve yaşına uygun sınırlar.

Bu pozitif çevre, çocuğun duygusal olarak sağlıklı yetişmesini sağlarken, negatif süreçler de maladaptif şemaların oluşmasına sebep olur.

  • Karşılanmayan ihtiyaçlar: Çocuk bakımvereninden gerekli dönütleri almadığı zaman.
  • Travma mağduru olma
  • Aşırı hoşgörü ve sınırların olmaması
  • Seçici kimlik ve içselleştirme

 

Farklı Şemalar

Şemalar çocuklukta gelişir ve değiştirilmesi kolay değildir. Bunlar kişinin düşüncelerini, hareketlerini, duygularını ve tutumlarını etkiler. Yani birçok insan birden fazla şema geliştirir. Uzmanlar 18 farklı tema olduğunu söylemektedirler. Fakat bu şemaları 5 kategoriyle sınıflandırmışlardır:

  1. Sağlıklı ilişkiler geliştirmemizi engelleyen şemalar.
  2. Güçlü ve özgüvenli olmamızı önleyen şemalar
  3. Kendimizi kontrol etmemizi zorlaştıran ve sınırları tanımamamıza neden olan şemalar
  4. Başkalarını kendimizden daha önemli yerlere koyduğumuz şemalar
  5. Başarısızlıklardan ve hatalardan kaçmamıza sebep olan şemalar.

 

Şemalar Nasıl Başa Çıkma Stratejileri Oluşturur?

Şema terapiye göre, şemalara karşı verilen tepkiler başa çıkma stratejileridir. Bunlar duygular, düşünceler ve davranışlar olabilir.

  1. Teslim Olma: Şemayı güçlendiren ve kalıplaşmasını sağlayan davranış ve duygulardır. Örneğin, çocukluğunuzda duygusal yoksunlukla büyüdüyseniz yetişkinlikte de duygusal yoksunluk yaratacak kişilerle hayatınıza devam ederek şemaları pekiştirirsiniz.
  2. Şema Kaçınması: Şemaları uyaracak kişiler ve davranışlardan kaçınmaktır. Çünkü şemaların uyarılması güçsüz ve kırılgan hissettirir. Şemalardan kaçınma, madde bağımlılığı veya kompulsif davranışlar gibi kişinin hayatını olumsuz etkileyecek davranışların oluşmasına sebep olur.
  3. Şema Telafisi: Şemanın üstesinden gelmek için yapılan aşırı duygu ve davranışlardır. Bu sağlıklıymış gibi gözükse de, aşırıya kaçtığında kişiye zarar vermektedir. Örneğin kişi fazla agresif, iddialı, taşkın olabilir. Bu da kişinin ilişkilerine zarar vermektedir.

Fikirleriyle Psikolojiyi Aydınlatan 10 önemli Psikolog yazımızı okumak için tıklayınız.

http://tr.sematerapienstitusu.com/sema-terapi/sema-terapi-nedir/

https://www.healthline.com/health/schema-therapy-2

Bir önceki yazımız olan Fikirleriyle Psikolojiyi Aydınlatan 10 Önemli Psikolog başlıklı makalemizde bandura, bilim ve bilim insanı hakkında bilgiler verilmektedir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here