Ana sayfa Genel Beden Algısı Nedir?

Beden Algısı Nedir?

38
https://pixabay.com/tr/photos/kad%c4%b1n-siluet-g%c3%bcn-bat%c4%b1m%c4%b1-plaj-deniz-570883/
Bu içerik, Klinik Psikolog Esra Sarıçamlık tarafından hazırlanmıştır.

Sürekli aynaya bakma ihtiyacı duyuyor musunuz? Acaba nasıl görünüyorum? Acaba nasılım? Bu düşüncelere sürekli zihninde yer vermek, bunlara verilen cevaplar beden algımızı oluşturuyor. Beden algısı, fiziksel olarak nasıl göründüğümüze dair geliştirilen zihinsel temsillerdir.  Kısacası, kendi bedenini algılama biçimi olarak da tanımlanabilir. Beden algısı çok erken yaşta oluşmaya başlar, çevre, genetik faktörler, medya etkisi ve günümüzde sosyal medya etkisi çok etkili olmaktadır. Birey kendi bedenine yönelik olumlu ve olumsuz imajlar geliştirir. Olumlu beden imajlarında, bireyin bedenine karşı kendisini olumlu olarak tanımlaması ve kabul etmesi iken olumsuz beden imajında birey kendisine yönelik geliştirdiği olumsuz duygu ve düşüncelerden oluşan bir kaygı durumudur. Bireyin bedenine yönelik geliştireceği algıda kültürün ve sosyal medya etkisi son derece önemlidir. Kültürün inceliğe önem vermesi, incelik eşittir güzellik demektir şeklindeki düşünce kalıpları bireyin kendisine yönelik çeşitli inançlar geliştirmesine neden olabilmektedir. Sosyal medyada herkesin beğendiği fiziksel görünümde olma çabası, onları güzel kendisini yetersiz görmesine neden olabilmektedir. Bu tarz düşüncelerin en yoğun olduğu, ideal bir beden algısı yaratmaya çalıştığı en güçlü dönem ergenlik dönemidir. Ergen bu dönemde çevresinin, içinde yaşadığı kültürün ve kullandığı sosyal medya etkisiyle kendisine yönelik bir beden algısı geliştirecektir aslında bu algı yetişkinlikteki bedensel algısı da olacaktır. Bu dönemde etkisinde kaldığı şeyler bazen olumsuz beden imajları geliştirmesine neden olabilecek, bu algıları değişmediği sürece çeşitli alanlarda zorlanmaya başlayacaktır.

Ergenin gerçek bedenlerinden uzaklaşarak ortaya koydukları ideal beden algısı, kendilerini eleştirmelerine, özgüven kaybetmelerine sebep olabilmektedir.

Klinik gözlemlerde bireyin kendisine yönelik olumsuz beden algısı geliştirmesi psikolojik semptomlarında ortaya çıkmasında tetikleyicisi olabileceğini göstermektedir. Hem memnuniyetsizliğe hem de depresyon semptomlarının ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Beden imajı sadece dış görünüşle ilgili bir durum değildir aynı zamanda bireyin ruhsal işleyişinde, kişilerarası ilişkilerini, kendilik algılarının gelişmesinde son derece önemlidir.  Olumsuz beden algısı geliştirmiş kişiler, diğer insanlarla olan ilişkilerinde reddedilme korkusu yaşayabilmektedir. Bu korku nedeniyle sosyal ortamlardan geri çekilme, başka insanların kendisi hakkındaki düşüncelerine odaklanma gibi olumsuz duygu geliştirmelerine neden olabilir. Bu durumdan kurtulmak için bedenlerine yönelik daha çok bir uğraşı içine girebilirler, kendilerine yönelik çok sert eleştirilerde bulunabilir. Bu durum aslında temelde daha çok özgüvenlerini kaybetmelerine neden olabilir. Diğer yandan kendisini rahat hissetmediği yerlerde bedensel belirtiler (nefes darlığı, karın ağrısı, bulantı gibi ) ortaya çıkabilir. Özetle olumsuz beden imgesi geliştiren kişiler düşük öz-saygı, ince bir bedene sahip olma baskısı, kültürel, ailesel ve kişilerarası etkiler sonucu yeme bozuklukları, olumsuz duygulanım, sosyal anksiyete ve kısıtlanma gibi durumlara odaklanmaktadır.

Ortaya çıkan olumsuz beden algısı değişmediği sürece sosyal ortamlarda kendisini kötü hissetmeye devam edecek veya bu durumdan kurtulmak için sık sık estetik operasyonlar geçirmesine neden olacaktır. Fiziksel görünümü değişse de kendisine yönelik geliştirdiği beden algısı devam edecektir. Bu nedenle bireyin kabul etmesi gereken yaşadığı zorluğun sebebi fiziksel değil ruhsal bir zorlanma olduğudur.

Kaynak:

Wood-Barcalow NL, Tylka TL, Augustus-Horvath CL. “But I Like My Body”: positive body image characteristics and a holistic model for young-adult women. Body Image 2010; 7:106-116

Doğan T. Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği’nin (SGKÖ) Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2010; 39:151-159.

Cash TF. Body image: Past, present and future. Body Image 2004; 1:1-5.

Bir önceki yazımız olan Anneden Ayrılış: Ayrılık Anksiyetesi başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here