Ana sayfa Genel Otizmde Erken Teşhis Hayat Kalitesini Arttırıyor

Otizmde Erken Teşhis Hayat Kalitesini Arttırıyor

17
https://pixabay.com/tr/illustrations/otizm-otizm-fark%c4%b1ndal%c4%b1k-ruh-sa%c4%9fl%c4%b1%c4%9f%c4%b1-2377410/
Bu içerik, Klinik Psikolog Esra Sarıçamlık tarafından hazırlanmıştır.

Daha erken dönemde otizm tanısı aldıklarını öğrenen insanlar, yetişkinlik döneminde daha yüksek bir yaşam kalitesine ve esenlik duygusuna sahip oluyorlar. Bu, aynı zamanda otizmli olduklarını yetişkin olarak öğrenenlerin, otizmli olduklarını ilk öğrendiklerinde otizm hakkında daha olumlu duygular (özellikle rahatlama) bildirdiklerini ortaya koyan yeni bir çalışmanın bulgusudur. Bulgular, bir çocuğa daha genç yaşta otizm tanısı aldığını söylemenin daha olumlu sonuçlar getirdiğini gösteriyor. Desteğe daha çabuk erişiyorlar. Aynı zamanda tanı almak, yaşamları boyunca kendilerini anlamaya yardımcı oluyor.

Araştırma Detayları

Araştırmacılar, kişinin daha genç yaşta otizmli olup olmadığını öğrenmenin daha iyi yetişkin sonuçlarıyla ilişkisini doğrudan araştırdı. Pek çok otizmli insan özellikle kadınlar, etnik/ırksal azınlıklar ve sınırlı kaynaklara sahip insanlar yıllar sonra teşhis edilir. Çoğu durumda, otizmli insanlar teşhislerini yetişkinliğe kadar almazlar. Çalışma, otizm tanısına sahip ve sahip olmayan öğrenciler ve akademik araştırmacılardan oluşan bir ekip tarafından gerçekleştirildi. 78 otizm tanısına sahip üniversite öğrencisine, bu tanıyı nasıl öğrendiklerini ve teşhisleri hakkında ne hissettiklerini paylaşan bir anket yapıldı. Katılımcılar ayrıca yaşamları ve şimdi otizmli olmaları hakkında nasıl hissettiklerini de açıkladılar.

Ortak yazarlardan biri olan Portsmouth Üniversitesi’nde Psikoloji Öğretim Üyesi Dr Steven Kapp, 13 yaşında otizm teşhisi kondu ve bu konuda bilgilendirildi. “gençken otizmli olduklarını öğrenen öğrenciler hayatları hakkında daha mutlu hissettiler. Çalışma, insanlara otizmli  olduklarını en kısa sürede dengeli, kişisel ve gelişimsel olarak uygun bir şekilde söylemenin muhtemelen en iyi olduğunu gösteriyor. Birinin otizmli olduğunu öğrenmek güçlendirici olabilir çünkü insanların kendilerini anlamalarına ve diğer insanlarla bağlantı kurmalarına yardımcı olur. Bununla birlikte, bir yetişkin olarak teşhis konulması da çoğu zaman güçlendirici olabilir.

Dr. Kapp:  ”Erişkinlikte otizm hakkında bilgi edinmek, tanı hakkında daha olumlu duygularla özellikle rahatlamayla ilişkilidir. Duygusal tepkiler genellikle çok karmaşık ve her kişiye özgü olsa da bu bulgu mantıklıdır.”

Çalışma ebeveynlerin çocuklarına otistik olduklarını söylemek için yetişkin olmalarını beklememeleri gerektiğini öne sürüyor. Gelişim düzeyi, destek ihtiyaçları, merak ve kişilik gibi bir çocuğu otizm hakkında bilgilendirirken göz önünde bulundurulması gereken en çok vurgulanan faktörler olmasına rağmen, hiçbir katılımcı bunu önermedi. Bulgular ayrıca, ebeveynlerin çocuklarına kim olduklarını anlamalarına ve kendilerini iyi hissetmelerine yardımcı olacak şekillerde otizmli olduklarını söylemeleri gerektiğini önermektedir. Bir katılımcı; çocuğuma otizmin farklı bir düşünme biçimi olduğunu, zorlu, güzel, güçlü, yorucu ve etkili olabileceğini, otizm tanısı alan insanların kendileri olmayı, kimlikleriyle gurur duymayı ve sahip olduklarıyla gurur duymayı hak ettiğini söylerdim” şeklinde ifade etmiştir.

3 yaşında otizm teşhisi konan ve 10 yaşında otizmden haberdar olan yardımcı yazar Bella Kofner, konuşmanın “ne zaman” başladığı özellikle önemlidir. Bulgularımız, bir kişinin otizmli olduğunu daha genç yaşta öğrenmenin, otizmli insanların kendilerini anlamalarına ve desteğe erişmelerine yardımcı olabileceğini ve yetişkinlikte esenliğin temellerini sağladığını gösterdiğini ifade etti. Otizm dergisinde yayınlanan bulgular, kimliğin yaş dışında birçok yönünün de insanların otizmli olduklarını öğrenmeye nasıl tepki verdiklerine katkıda bulunabileceğini öne sürüyor.

Kaynakça:
  1. Tomisin Oredipe, Bella Kofner, Ariana Riccio, Eilidh Cage, Jonathan Vincent, Steven K Kapp, Patrick Dwyer, Kristen Gillespie-Lynch. Does learning you are autistic at a younger age lead to better adult outcomes? A participatory exploration of the perspectives of autistic university studentsAutism, 2022; 136236132210867 DOI: 10.1177/13623613221086700

 

Bir önceki yazımız olan Egzersiz Depresyon Tedavisinin Etkilerini Arttırıyor başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here