Ana sayfa Genel Öz Şefkat Nedir?

Öz Şefkat Nedir?

309

Merhamet duygusu, yetersizlik, başarısızlık ya da yaşanan başka zorluklarda kendine anlayış göstermeyi ve kendini cesaretlendirmeyi sağlayan stratejilerdir.

Bilimsel literatürde öz şefkat tanımı üç temel bileşen içermektedir:

Bilinçli Farkındalık

Kişi kendini rahatlatmak ve bir dahaki sefere daha iyisini yapmak istiyorsa, önce deneyimlediği yaşantının ne olduğunu fark etmelidir. Bilinçli farkındalıkta dengeli bir dikkat hali içerisinde kişi, acı çektiğini ya da berbat bir şey yaptığını fark eder ve onu kabul eder. Zihnimiz, acıyı bastırmak ya da yaptığımız olumsuz bir şey nedeniyle suçu ve sorumluluğu yok saymak için sürekli çaba harcamaktadır. Öz şefkat daha az eleştirel bir şekilde kendimizle yüzleşmemiz ve duygularımızı fark etmemiz için bizi cesaretlendirmekte ve herhangi bir durum veya olay sonucu oluşan duyguları olduğu gibi kabul etmemize yardım etmektedir. Bu nedenle farkındalık, öz şefkatin temel bir bileşeni olarak kabul edilmektedir. 

Ortak insanlık

Bu unsurun temeli herkesin acı çektiğini kabul etmeye dayanmaktadır. Özellikle sosyal medyanın yarattığı, herkesin mutlu olduğu algısı bu inancı sarsan bir nitelik taşısa da sosyal medyada sunulan hayatlara ait çoğu fotoğrafın bir kurgudan ibaret olduğunu unutmamak gerekir.

Yaşanılan bir durumunun ardından “Neden ben?” diye sormak kişiyi iyice yalnızlığa iter. Oysaki hepimiz kusurlu varlıklarız ve zaman zaman acı çekmek insan yaşamının bir parçasıdır.  Acılarımızda yalnız olmadığımızı ve kusurlarımız nedeniyle diğerlerinden izole olmamız gerekmediğini kendimize sık sık hatırlatmak oldukça rahatlatıcıdır. 

Öz Nezaket

Kendimize ve sevdiklerimize gösterdiğimiz özenle ilgilidir. Zor zamanlarda kendimize acımasız ve yargılayıcı davranırız. Bunun yerine, kendimizi değerli bir aile üyesi  veya sevdiğimiz biri gibi görmeliyiz ki onlara göstereceğimiz iyilik ve nezaketi kendimize karşı da uygulayalım. 

Özetle, acıya dikkat etmek, herkesin bir şekilde acı çektiğini kabul etmek ve kendimize sevgi dolu bir şefkat sunmak kişisel bir güç kaynağıdır. Bu gücü kullanmaya başladığımızda hayatımızı daha büyük mutluluklara ve başarıya doğru götürebiliriz.

Yapılan çalışmalar öz şefkat puanı yüksek olan kişilerin daha az depresif ruh hali, daha fazla motivasyon, daha fazla iyimserlik hali ve daha yüksek yaşam doyumu yaşama eğiliminde olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte şefkatin daha fazla yaşam doyumu elde etmek için muazzam bir baş etme stratejisi olduğu da bilinmektedir. Öyleyse kendimizi olumsuz değerlendirmelere boğmak yerine,  öz şefkatli olmayı deneyebiliriz. 

Bir çalışmada öz şefkat egzersizi olarak katılımcılardan arka arkaya yedi gün boyunca kendilerine şefkatli bir mektup yazmaları istenmiştir. Ardından mektup yazan katılımcılar kontrol grubuyla karşılaştırılmış ve altı ay sonra yapılan ölçümde mutluluk puanları daha yüksek bulunmuştur. Aşağıda Profesor Scott B. Kaufman tarafından Pennsylvania Üniversitesi’nde kullanılan mektup yazma alıştırma örneği verilmiştir. Bu alıştırmanın tekrar tekrar yapılması, ruh halinizi düzenlemenize ve kendi şefkatinizi geliştirmenize yardımcı olacak güçlü bir yol olabilir. Bir süre sonra öz şefkat bir alışkanlık haline gelecektir.

Son zamanlarda yaşadığınız zor bir deneyimi, yaşamınızda mevcut olan stres verici bir olayı aklınıza getirin. Ardından bu tecrübeyle ilgili aşağıdaki yönergeleri kullanarak kendinize şefkatli bir mektup yazın.

1.Durumu hatırlamaya veya acınız hakkında düşünmeye izin verin. Duygularınızı, düşüncelerinizi, beklentilerinizi ve neye ihtiyaç duyduğunuzu fark edin ve bunları kabul edin. Örneğin:

“Sevgili Deniz, üzgün / korkmuş / öfkeli / hayal kırıklığına uğramış vb. hissettiğini biliyorum. Gerçekten …..…… için elinden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyordun.”

Devamında hem stresinizle hem de ilgili diğer durumlar hakkında yazmaya devam edin. Sağlık, güvenlik, sevgi, takdir, başarı vb.

2. Öz Şefkatin bir bileşeni olan ortak bir insanlık mesajı sunmayı deneyin. Örneğin, bütün insanlar hata yapar, başarısız olur, sinirlenir, hayal kırıklığı yaşar, kayıp bilir, vb.

3.Şimdi, şefkatli bir tavsiye veya cesaretlendirme ile kendinize rehberlik edin:

Sizinle aynı durumu yaşayan sevdiğiniz birine ne söylersiniz? Onunla nasıl bir tonda konuşursunuz?

Mektubu yazdıktan sonra, kendinize yüksek sesle okuyun ve kendinize şefkat göstermeniz gerektiğinde bu mektubu tekrar ortaya çıkarın. 

 

Bir önceki yazımız olan Yalancının Beden Dili başlıklı makalemizde beden dili ve yalan hakkında bilgiler verilmektedir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here