Ana sayfa Genel Sosyal Kaygı ve Alkol Kullanımı İlişkisi

Sosyal Kaygı ve Alkol Kullanımı İlişkisi

92
https://www.pexels.com/photo/landscape-man-people-woman-5055738/

Sosyal kaygısı olan kişiler, başkalarınca değerlendirilebilecek olduğu bir ya da birden çok sosyal durumda belirgin bir korku ya da kaygı duymaktadırlar. Bu kişiler genellikle karşılıklı konuşma, yeni insanlarla karşılaşma ya da yemek yerken, içerken, konuşma yaparken gözlenme durumlarında yoğun kaygı duyarlar.

Yapılan araştırmalarda alkol bağımlılığına neden olabilecek en önemli sorunlardan birinin anksiyete bozukluğu olduğu görülmüştür. Bununla birlikte çalışmalar sosyal kaygısı olan kişilerin sıklıkla endişelerini gidermek için alkole başvurduklarını ve yaklaşık beşte birinin alkol bağımlısı olduğunu göstermiştir.

Bunun sebebi ise genellikle sosyal kaygı ile baş etmek adına ilaç yerine alkol kullanmayı tercih etmeleridir. Örneğin, alkol almadan toplumsal ortamlara girmekten çekinen ya da iletişim kurmakta zorlanan kişi, alkol kullanıp rahatlaması gerektiğini düşünebilir. Bu durum kişiyi geçici olarak rahatlatıp kaygıyı yatıştırsa da kullanılan alkol ve madde zaman içerisinde kişiyi bağımlı hale getirebilmektedir.

Tekrar tekrar maddelere sığınarak kaygılarını azaltmaya çalışan kişiler, işlevsiz baş etme stratejileri kullanmakta ve bu şekilde sorunlardan kendini uzak tutmaya çalışmaktadır. Ancak alkol kullanımı olumsuz pekiştirme yolu ile pekişip kalıcı hale gelmektedir. Literatürde örtülü kaçınma davranışı olarak tanımlanan bu tutum, kişinin alkol ve kaygı ile ilişkisini kısır bir döngüye sokmaktadır. Bununla birlikte sosyal kaygı düzeyinin, alkol kullanım bozukluğunda risk etkeni olarak rol oynadığı düşünülmektedir.

Alkol kullanım bozukluğu ve sosyal anksiyete bozukluğu arsındaki ilişkiyi açıklamak için bazı hipotezler ileri sürülmüştür:

  • Sosyal anksiyete bozukluğu olanlar alkolü doğrudan psikofarmakolojik etkisi ile anksiyeteyi azaltmak amacıyla içmektedir.
  • Sosyal anksiyete bozukluğu olanlar alkolün anksiyetelerini azaltacağına inandıkları için içerler.
  • Sosyal anksiyete bozukluğu olanlarda hem anksiyete bozukluğu, hem de alkol kullanım bozukluğu için genetik yatkınlık vardır.
  • Sosyal anksiyete bozukluğu olanlarda alkol bağımlılığı için yatkınlık oluşturacak nörokimyasal değişiklikler olur. 
  • Alkol yoksunluğunun sosyal anksiyete gelişiminde etkisi vardır.
  • Alkol bağımlılığı depresyon ve anksiyete bozukluklarına eşlik eden komorbid bozukluk olarak karşımıza çıkar.

Hangi Bozukluk Önce Başlar?

Madde bağımlılığı olan kişilerin katıldığı çalışmalarda, bağımlılık oluşmadan önce sosyal fobi tanısının mevcut olduğu görülmüştür, ancak alkol bağımlılığının mı anksiyete bozukluklarına neden olduğunu, anksiyete bozukluklarının mı alkol bağımlılığına neden olduğunun yanıtı kesin olarak bilinmemektir.

 

 

Kaynakça

Ozdemir F, Ersoy MA. Alkol ve madde kullanım bozukluklarının sosyal anksiyete bozukluğuyla ilişkisiPsikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji (3P) Dergisi 2004; 12:133-140. 

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Arlington, VA: Author.

Bir önceki yazımız olan Yalancının Beden Dili başlıklı makalemizde beden dili ve yalan hakkında bilgiler verilmektedir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here