Ana sayfa Genel Alkol Kullanım Bozukluğunun Adli Psikiyatrik İncelenmesi

Alkol Kullanım Bozukluğunun Adli Psikiyatrik İncelenmesi

175
https://pixabay.com/tr/vectors/kafatas%C4%B1-kafa-insan-erkek-adam-2099120/

             Alkol kullanımı etkisiyle işlenen şiddet suçlarının ya da eşe/partnere yönelik şiddetin giderek arttığını artmaktadır. Alkol kullanım bozukluğunun (AKB) tek başına ya da başka bir bozukluğa komorbid olduğu durumlarda, şiddet davranış riski artmaktadır. AKB, şiddet suçlarının oranını arttırdığı gibi şiddet kurbanlarının da sayısını arttırmaktadır. Çeşitli araştırmalarda alkol etkisiyle şiddet davranışı arasında belirgin bir ilişki olduğu görülmüştür (Macdonald ve ark., 2008). Alkol intoksikasyonunda, bırakma sonrası ve deliriumda şiddet davranışı görülebilir.

Sosyolojik araştırmalarda, alkolün uzun süre kullanımının kısa süreli kullanımlarına göre daha şiddetli davranışı belirleyicisi olduğu öne sürülmüştür. Öte yandan AKB ile birlikte antisosyal kişiliğin suç davranışını arttırdığı bilinmektedir. Çeşitli çalışmalarda saldırı ve cinayet suçlarında %40-60, tecavüzde %30-70, aile içi şiddette %40-80, hırsızlıkta %11-26 oranında alkol kullanımı olduğu bilirilmiştir. Suç işleyen grupta alkol kullanımı çok yaygın olmasına rağmen alkol kullanımı, suç davranışının mutlak sebebi değildir.

Alkol kullanım ya da Alkol Kullanım Bozukluğu’nun olup olmadığı ve varsa ceza sorumluluğuna etkisi ile AKB’nun tedavisi; şartlı denetim ve zorunlu tedavi açısında adli psikiyatrinin konusu olmaktadır. İradi olarak alınan alkol etkisindeyken suç işlendiğinde, yasal olarak ceza sorumluluğu, Türk Ceza Kanunu 34/2. Maddesi uyarınca tamdır. Alkol kullanımı kimi zaman kullanım bozuklukları dışında psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına da yol açmaktadır. Alkol kullanımına bağlı amnezik bozukluk, demans, duygudurum bozukluğu, psikotik bozukluk gibi psikiyatrik bozukluklar da, diğer akıl hastalıklarında olduğu gibi TCK madde 31/1 uygulanır ve ceza sorumluluğu ortadan kalkar (Öncü ve Can, 2014). Bilirkişi raporu doğrultusunda bu kişiler hakkında hapis cezası uygulanmaz onun yerine akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri TCK madde 57/1 doğrultusunda uygulanır ve yüksek güvenlikli bir sağlık kurumda koruma ve tedavi altına alınır. TCK madde 34/1 içinde değerlendirilen irade dışı alınan alkolün etkisiyle işlenen suçlarda yine ceza sorumluluğu kalkmaktadır çünkü eylem kişinin iradesi dışında gerçekleşmiştir. Bu kişiler için güvenlik tedbiri uygulanmaz (Öncü ve Can, 2014).

 

 

Alkol bağımlılığının tespitinin adli psikiyatrik değerlendirmesi çeşitli durumlarda talep edilmektedir. Aile içi şiddet olayında alkol kullanımı bildirilmişse, vesayet gerekip gerekmediği konusunda, korunma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması kararı verilmeden önce, suç işleyenlerde adli kontrol uygulamadan önce, suç işleyenlerin zorunlu tedaviye tabi tutulmadan önce alkol-madde bağımlısı olup olmadıklarının tespitinde, çocuğun korunması amacıyla tedavi tedbiri öncesinde ve alkol kullanımı sonucu sürücü belgelerine el konulan sürücülerde şüpheli AKB olduğunda.

Bağımlılık düzeyinde olsun olmasın Alkol Kullanım Bozukluğu olanlarda gönüllü tedavi esastır. Ancak kişinin rıza vermesini engelleyecek düzeyde bir ruhsal bozukluk eklenmişse acil tıbbi tedavi söz konusu olabilir. Bunun dışında toplum açısından tehlikelilik içeren davranışlar içeren davranışlar ya da suç işlenmişse, yasal olarak mahkeme kararı gereğince şartlı ya da zorunlu tedavi söz konusu olmaktadır.

 

 

Kaynakça

Evren, C. (2011) Yasadışı madde kullananlarda denetimli serbestlik: Psikiyatrik inceleme süreci. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 1: 26-39.

 Macdonald, S., Erickson, P., Wells, S., Hathaway, A., &Pakula, B. (2008). Predictingviolanceamongcocaine, cannabisandalcoholtreatmentclients. AddictBehav. 33:201-205.

Öncü, F. & Can, F. Y. (2014). Alkol ve madde kullanım bozukluğunun adli süreçlere pratikte yansıması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar; 4:80-95.

 

 

Bir önceki yazımız olan Kararsızlıkla Nasıl Başa Çıkacaksınız? başlıklı makalemizde doğru seçim yapmak, karar verememek ve karar verme güçlüğü hakkında bilgiler verilmektedir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here