Ana sayfa Genel Uyku Düzenimiz Son Yüzyılda Nasıl Değişti?

Uyku Düzenimiz Son Yüzyılda Nasıl Değişti?

118

Günümüzde sanayileşmiş toplumlardaki bir kişi gece 7.5 saat yatakta kalırken, sadece 6.1 saat uyuyabilmektedir. Bu ortalama, 1970’lerdeyken 1 saat, 1900’lerdeyken ise 2-3 saat daha fazlaydı. Avcı toplayıcılar döneminde ise insanlar şafakla birlikte 6:30-7 arasında uyanır, gün ortasında bir veya iki saat kestirir ve akşam 9:00 civarında geri yatarlardı.

Peki neden ve nasıl bu kadar farklı uyuyoruz?

  • Bunu açıklayacak pek çok etken bulunmaktadır. Bunlardan biri eskiden var olan normal yatak saatinden daha uzun süre bizi eğlendiren ve uyaran parlak ışıklar, radyasyon ve elektronik aletlerin var olmasıdır. Milyonlarca yıldır ilk kez nüfusun büyük kısmı geç saatlere kadar ayakta kalabilmektedir.
  • Ayrıca günümüzde pek çok insan aşırı alkol tüketimi, kötü beslenme, yetersiz egzersiz, anksiyete, depresyon ve benzeri psikolojik ve fiziksel sıkıntılarla boğuşmaktadır. Ayrıca çok fazla strese maruz kalmak da insanları daha uykusuz hale getirmektedir.

Öte yandan, sebepler ne olursa olsun dünyanın %10’u kronik olarak uykusuzluk çekmektedir. Bu da beynimizin düzgün çalışmasına engel olan bir durumdur ve yavaş yavaş sağlığımızı bozar.

Öncelikle normal uykuda bir miktar büyüme hormonu salgılanır, bu da hücre onarımı ve bağışıklık sistemini destekler. Uykusuz kaldığımızda bu salgılanma azalır ve kortizol salınımı artar. Yüksek kortizol ise bağışıklık sistemini bastırır, büyümeyi engeller ve tip 2 diyabet riskini arttırır. Ayrıca kronik uykusuzluk obeziteye de sebebiyet verebilir. Uykusuz kalan insanların karınları daha sıklıkla acıkır ve özellikle karbonhidrat açısından zengin yiyeceklere yönelirler.

Uyku ile ilgili en ironik bilgi ise, ekonomik açıdan refahlık seviyesinin uyku ile ilişkili olmasıdır. Geliri yüksek insanlar daha fazla uyurken, geçim sıkıntısı yaşayan insanlar gündelik stres sebebiyle daha az uyur. Daha az uyumak da onların stresini pekiştirir.

 

 

 

Kaynak

Lieberman, D. E. (2019). İnsan Vücudunun Öyküsü: Sağlık, Hastalık ve Evrim. Say Yayınları:İstanbul

Bir önceki yazımız olan Çocuk Sahibi Olmak Kadınlarda Kanser Riskini Azaltır mı? başlıklı makalemizde çocuk sahibi olmak, kadın ve kanser hakkında bilgiler verilmektedir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here