Ana sayfa Kendine Yardım Daha Az Obsesyona Sahip Olmak

Daha Az Obsesyona Sahip Olmak

292

Yapılan araştırmalar nüfusun yüzde 90 – 99’unun zaman zaman ‘’intrüsif ‘’ veya ‘’istenmeyen ‘’ düşüncelere sahip olduğunu göstermektedir. Her yeni günde bir kişinin zihninden yaklaşık 4000 ayrı düşünce geçmekte ve bunlardan bazıları mantıksız, nahoş, yararsız veya kişilik özelliklerinize aykırı olabilmektedir.

Obsesif kompulsif bozukluğa sahip kişilerde (OKB), istenmeyen, müdahaleci, araya giren ‘’ intrüsif’’ düşünceler ortaya çıkar. Benzer çalışmalar, OKB’li bireylerin takıntılı düşünceleri gibi iğrenç, ahlaksız, mantıksız, müstehcen, fena, tuhaf, kırıcı, şiddete dayalı vb. düşüncelerin, zaman zaman herkesin aklından geçtiğini göstermektedir. Bir diğer deyişle, obsesyonlar normal düşüncelerden farklı değildir, hatta kaynağı da normal düşüncelerdir ve obsesyonların içeriğinin hemen herkes tarafından bildirilen intrüsif düşüncelerle benzer olduğu bilimsel olarak ispatlanmıştır.

Peki nasıl oluyor da obsesyonlar intrüsif düşüncelerden farklı olabiliyor? Herkes zaman zaman intrüsif, istenmeyen düşüncelere sahipse, neden sadece bazıları obsesyonlarla ilgili sorun yaşıyor?

Bunu anlamak için obsesyonlar ve intrüsif düşünceler arasındaki farka bakalım: 

  • Obsesyonlar daha sık ortaya çıkar ve daha uzun sürer. 
  • Obsesyonlar kişiye, intrüsif düşüncelerden daha fazla sıkıntı verir. Bu nedenle kişiler obsesyonlarını, başkalarının intrüsif düşüncelerinden daha önemli görür. 
  • Obsesyonların verdiği rahatsızlık nedeniyle, kişiler onlarla mücadele etmek için normal intrüsif düşünceleri olan insanlara kıyasla daha fazla çaba gösterir.

İnstrüsif Düşünce Nasıl Obsesyon Haline Gelir?

Bu durum kişinin intrüsif düşüncelerle nasıl etkileşim kurduğu ile ilişkilidir; kişinin onlar hakkında nasıl düşündüğü ve zihninde düşünceler oluştuğunda ne yaptığı ile alakalıdır. Bir diğer deyişle, kişinin bu tür düşünceleri nasıl değerlendirdiği ve onları deneyimlemeye ne kadar açık olduğu ile ilgili bir sorundur. 

Dr. Steven Hayes ve Dr. Mike Twohig bu durumu aşağıda gösterilen iki metaforik ölçek ile açıklamıştır. 

 

siyah, gök, oturma, küçük içeren bir resim

Açıklama otomatik olarak oluşturuldu
Resim 1. İntrüsif Düşünceler 

siyah, gök, oturma, küçük içeren bir resim

Açıklama otomatik olarak oluşturuldu

        0   10            0   10 

Resim 2. İntrüsif Düşüncelere Açıklık 

 

İlk resimdeki İntrüsif düşünceler ölçeğinin puanlaması  0 (düşük) ile 10 (yüksek) arasındadır. Obsesyonlara sahip bireylerin muhtemelen skoru 10’a yakındır ve bu bireyler ibreyi düşürmek, 0’a yaklaştırmak için kaçınma ve ritüeller gibi stratejiler kullanmaktadır. Ancak İntrüsif düşünceler yukarıda anlatıldığı gibi kişilerin kontrolünde değildir. Bir gün içerisinde hemen herkesin zihninde oluşan düşüncelerdir. 

İkinci ölçek ise kişinin intrüsif düşüncelere açıklığını ölçmekte ve puanlaması da aynı şekilde 0 ile 10 arasındadır. Bu ölçek, intrüsif düşünceler zihne dolduğunda onları deneyimlemeye ne kadar açık olduğunuza işaret etmektedir. Bununla birlikte intrüsif düşüncelerin obsesyona dönüşümünde tam farkı yaratan da aslında ‘’açıklıktır’’.

Eğer OKB’niz varsa, obsesif bir düşünceye maruz kaldığınızda açıklık ölçek puanınızın 0’a yaklaşması muhtemeldir.  Kişiler belirli bir düşünceye sahip olmaya açık değil ise, doğal olarak düşünceye karşı koymak ve onu kontrol etmek için kaçınma ya da ritüellere başvurmaktadır. Ancak asıl sorun, bu stratejilerin intrüsif düşünceleri daha da tetiklemesi ve şiddetlendirmesidir. Bu nedenle açıklık puanı bireyde düşük olduğunda, intrüsif düşünceler daima daha yoğun hale gelmektedir. 

Özetle, daha az obsesyona sahip olmanın yolu aslında, intrüsif düşüncelere sahip olmaya daha açık olmak ve onlardan kaçmamakla mümkündür. Ancak açıklık düzeyini yükseltmek, yeni stratejiler/beceriler öğrenmek ise sadece pratik ile mümkündür. 

 

 

Kaynakça

  • J.S. Abramowits, OKB’Yİ YENMEK Takıntılarla Başa Çıkmak için 10 Adımlı Çalışma Kitabı. Çev., Klinik Psk. Pelin Ardanıç.( İstanbul:Apamer Psikoloji Yayınları,2019).

Bir önceki yazımız olan Aşk ve Romantizmin Beden Dili başlıklı makalemizde aşkın beden dili, beden dilini anlamak ve erkeklerin beden dili hakkında bilgiler verilmektedir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here